معرفی سریع پروژه رصد خانه سیار تارا

رصدخانه تارا یک اتومبیل کاروان است که با انجام تغییرات پیچیده‌ای، تبدیل به یک رصدخانه سیار شده است. سقف اتومبیل و بدنه‌های جانبی و پشتی آن باز می‌شوند و دیواره‌ از سه جانب تبدیل به پلکان می‌شوند تا افراد بتوانند وارد فضای رصدخانه شوند.
در بخش میانی و انتهایی این اتومبیل سکویی تعبیه شده که در وسط آن پیلار ( ستون اصلی مقر تلسکوپ) قرار دارد. ستون اصلی با استفاده از جک هیدرولیک پس از باز شدن سقف، به سمت بالا می‌آید.
بر روی این مقر یک تلسکوپ با قطر دهانه ۱۶ اینچ و با اپتیک پیشرفته اشمیت – کاسگرین قرار دارد که در واقع بزرگترین تلسکوپ عمومی در ایران است.
پس از استقرار، کل اتومبیل بر روی جک استوار می‌گردد که این با این روش از همه لرزش‌های احتمالی نیز جلوگیری می‌شود. برای سیستم تامین برق این رصدخانه نیز تماما با استفاده از پنل‌های خورشیدی طراحی شده است.
طرح رصدخانه سیار برای نخستین بار است که در ایران و خاورمیانه طراحی و اجرا شده است. همچنین در کشورهای غربی نیز طرحی مشابه با چنین ابعادی یافت نشده است.

  • image
  • image
  • image
  • image

رصدخانه تارا می‌خواهد به دورترین نقاط ایران برود تا اشتیاق رصد آسمان را با یکی از پیشرفته‌ترین تلسکوپ‌های کشور، با همه ایرانیان تقسیم کند.

ارتباط با ما

از کجا به تارا رسیدیم؟

 

وقتی که خواجه نصیرطوسی، هلاکوی مغول را ترغیب کرد تا در شب ولادت حضرت زینب (س) بنای رصدخانه مراغه را آغاز کند، شاید در دلش این امید را داشت تا با بنای یک مرکز علمی پیشرفته و تربیت نسل‌های آینده بتواند ایران را از منظر علمی به جایگاه رفیعی در جهان برساند.
خواجه نصیر در زمان حیاتش، این موفقیت‌ها را به چشم خود دید. تا جایی که رصدخانه مراغه در مدتی کوتاه، به یکی از مهمترین مراکز علمی زمان خود در دنیا و به ویژه جهان اسلام تبدیل شد. تا جایی که منجمان و حکمای زیادی نظیر ابن العِبَری و … به حضور در رصدخانه مراغه و تدریس و تحقیق در آن مفتخر بودند.
شاید خواجه نصیر در عوالم ذهنی خود، سعی می‎کرده وضعیت علمی ایران را در آینده‌ای دور تصور کند و رویاهایی را که از آن زمان برای آینده علمی ایران در سر می‌پرورانده باعث عزم راسخش برای احداث رصدخانه مراغه شده باشد.
اکنون هشتصد سال پس از احداث رصدخانه مراغه آیا ما توانسته‌ایم آرزوهای او را برای ایران تحقق ببخشیم؟

“رصد” در لغت به معنای نگاه کردن و پایش مداوم به منظور پی بردن به ویژگی‌های اجرام آسمانی است.
و رصدخانه جایگاهی است که با ابزار و ادوات نجومی به رصد اجرام آسمانی می‌پردازند.
هرچند در زمان خواجه نصیر، هنوز تلسکوپ اختراع نشده بود و علم اپتیک در آغاز راه قرار داشت، اما رصدخانه مراغه به پیشرفته ترین ابزارهای نجومی اندازه گیری و شبیه سازی آسمان که تا آن زمان علم بشر به آن‌ها رسیده بود، مجهز شده بود.
ابزارهایی نظیر سُدس، ذات الحَلَق، زیج ایلخانی، اسطرلاب زورقی و … که البته در کنار اینها کتابخانه عظیمی با بیش از چهارصد هزار جلد کتاب خطی، فراهم آمده بود.
اما پس از اختراع تلسکوپ در زمان گالیله، چشم انسان به ابزار قدرتمندی مجهز شد تا بتواند جزئیات بسیار بیشتری از اجرام آسمانی مشاهده کند.
پس از آن تلسکوپ به ابزار اصلی موجود در رصدخانه‌ها تبدیل شد و روند پیشرفت علم نجوم شتاب بسیاری یافت.
امروزه به علت آلودگی نوری و آلودگی هوای شهرها، رصدخانه‌ها را خارج از شهرها، در ارتفاعات کوهستانی یا مناطق کویری بنا می‌کنند که به همین جهت نیز دسترسی به آنها دشوار است.

علم نجوم، فارغ از فضای آکادمیک، علمی جذاب برای همه مردم به خصوص نوجوانان و جوانان است.
زمانی که دانش آموزان برای اولین بار از پشت تلسکوپ عوارض سطح ماه یا حلقه‌های زحل را مشاهده می‌کند، جرقه‌ پرداختن به علم نجوم در دل بسیاری از آن‌ها شعله ور می‌شود و چه بسا پس از آن مسیر زندگی آن‌ها سمت و سوی دیگری می‌یابد تا جایی که با اشتیاق در پی کسب این علم می‌روند.
خوشبختانه در سال‌های اخیر در ایران تلاش‌های خوبی برای احیای علم نجوم برداشته شده است.
اما بیشتر رصدخانه‌ها موجود در ایران، در فضاهای شهری یا نزدیک به شهرها بنا شده است که به دلیل مشکل آلودگی شهرها عملا کارایی این رصدخانه‌ها به میزان زیادی کاسته می‌شود.
از طرفی در روستاها، مناطق دور و حاشیه‌ای که آسمان بکر و تاریکی دارند، کوچکترین امکانات رصدی وجود ندارد و ساکنان این مناطق با وجود داشتن آسمانی تاریک و زیبا از لذت رصد آسمان محروم‌اند.
اما یک ایده‌ ناب، همراه با هوشمندی و پشتکار فراوان توانست این مشکل را به فرصتی بی‌نظیر تبدیل کند : رصد خانه سیار تارا!

تا حالا عملکرد تارا را دیدید؟